ไทยแพนสรุปผลตรวจผักผลไม้นำเข้า: กลุ่มตัวอย่างไม่ผ่านราว 20%
ไทยแพนรายงานตัวอย่างสะสมกว่า 600 ตัวอย่างในมาตรการตรวจนำเข้า พบไม่ผ่านประมาณ 20% เป็นข้อมูลกลุ่มที่ตรวจ ไม่ใช่อัตราของสินค้านำเข้าทั้งประเทศ

บทความของเครือข่ายเตือนภัยสารเคมีกำจัดศัตรูพืช (Thai-PAN) เผยแพร่เมื่อ 29 พฤษภาคม 2569 และมีวันที่ปรับปรุง 9 มิถุนายน 2569 สรุปการติดตามด่านเชียงของและแหลมฉบัง โดยระบุว่าตั้งแต่มีมาตรการ One Daan One Lab One Day ในปี 2568 มีตัวอย่างสะสมกว่า 600 ตัวอย่าง และไม่ผ่านมาตรฐานประมาณ 20% ตัวเลขนี้เป็นข้อมูลที่ Thai-PAN นำมาสรุปในบทความ ไม่ใช่ผลสำรวจผักผลไม้นำเข้าทั้งประเทศ
ณ วันที่ทบทวนข่าว 2 พฤศจิกายน 2569 ตัวเลขดังกล่าวยังต้องอ่านตามช่วงเวลาของรายงานเดิม ทีมเรียบเรียงยังไม่พบชุดข้อมูลทางการรายตัวอย่างที่ใช้ตรวจสอบยอดสะสมและสถานะแล็บเชียงของล่าสุดได้ ส่วนกฎหมายอาหารที่มีสารพิษตกค้างของไทยคือประกาศกระทรวงสาธารณสุข ฉบับที่ 460 ซึ่งกองอาหารระบุว่ามีผลใช้บังคับตั้งแต่ 22 กรกฎาคม 2568 จึงเป็นข้อกำหนดที่ใช้แล้ว ไม่ใช่ร่างที่เกิดขึ้นจากข่าวนี้
การตรวจหน้าด่านมีเป้าหมายสกัดความเสี่ยงก่อนกระจายสินค้า
แนวทาง Hold Test Release คือการกักสินค้าเพื่อตรวจและปล่อยเมื่อผลผ่าน อย. เคยประชาสัมพันธ์แนวทางนี้ควบคู่กับ One Daan One Lab One Day โดยเป้าหมายคือกันสินค้าที่ไม่ปลอดภัยก่อนเข้ามาจำหน่าย การตรวจหน้าด่านจึงเกี่ยวข้องทั้งแผนสุ่มตัวอย่าง ความสามารถของแล็บ การรักษาสภาพสินค้า และการเชื่อมผลตรวจกับสินค้ารุ่นที่ถูกกัก ไม่ใช่เพียงการมีชุดทดสอบอยู่ที่จุดรับเข้า
บทความ Thai-PAN กล่าวถึงการเน้นตรวจสินค้าที่มีความเสี่ยงและการติดตามกรณีที่เคยพบปัญหา ข้อมูลลักษณะนี้ใช้ชี้จุดที่ต้องเฝ้าระวังได้ แต่ไม่ควรนำสัดส่วนไม่ผ่านไปอธิบายว่าสินค้านำเข้าทุกชนิดมีความเสี่ยงเท่ากัน อีกทั้งจำนวนตัวอย่างกับจำนวนตู้สินค้าเป็นคนละหน่วย ทีมเรียบเรียงจึงไม่คำนวณสัดส่วนการครอบคลุมจากสองตัวเลขนี้โดยไม่มีข้อมูลว่าหนึ่งตู้ถูกเก็บกี่ตัวอย่าง
ผู้นำเข้าไทยและผู้ส่งออกต้องใช้เกณฑ์ให้ตรงสารและสินค้า
ผู้ได้รับผลโดยตรงในไทยคือผู้นำเข้า ผู้ค้าส่ง โรงคัดบรรจุ และโรงงานที่รับผักผลไม้เป็นวัตถุดิบ ประกาศฉบับที่ 460 และเอกสารคำชี้แจงของกองอาหารเป็นจุดเริ่มต้นในการเลือกเกณฑ์สารตกค้างให้ตรงกับชนิดอาหารและสารที่ตรวจ ข้อมูลว่าไม่ผ่านมาตรฐานจึงต้องตามต่อถึงชื่อสาร ผลวัด หน่วย และเกณฑ์ที่ใช้อ้าง ไม่ควรตัดสินจากคำว่าเจอสารเพียงอย่างเดียว
ในอีกด้านหนึ่ง ผู้ส่งออกผักผลไม้ไทยไปสหภาพยุโรปต้องตรวจ MRL ของตลาดนั้นตามคู่สารกับสินค้าในฐานข้อมูลของ European Commission การผ่านเกณฑ์ไทยไม่ได้ยืนยันว่าผ่านเกณฑ์ปลายทางทุกประเทศ และการพบปัญหาในสินค้านำเข้าไม่ใช่หลักฐานว่าสินค้าส่งออกของไทยมีอัตราไม่ผ่านเท่ากัน ทีมเรียบเรียงเสนอให้ฝ่ายจัดซื้อและฝ่ายส่งออกแยกตารางเกณฑ์ตามตลาด พร้อมวันที่ตรวจสอบข้อมูลก่อนตกลงรายการตรวจ
ตรวจรับวัตถุดิบให้ตามสอบได้ และใช้แล็บยืนยันสารตกค้าง
ทีมเรียบเรียงเสนอให้ผู้รับวัตถุดิบเชื่อมเลขรุ่นสินค้า แหล่งผลิต ผู้ส่งมอบ วันรับเข้า และผลวิเคราะห์ไว้ในบันทึกเดียวกัน พร้อมกำหนดวิธีจัดการสินค้าระหว่างรอผล หากต้องใช้ผลจากผู้ขาย ควรตรวจว่ารายงานกล่าวถึงสินค้ารุ่นเดียวกัน ครอบคลุมสารที่ต้องเฝ้าระวัง และมีขีดจำกัดการวัดเพียงพอสำหรับเกณฑ์ที่จะใช้จริง ข้อเสนอนี้เป็นการจัดระบบภายใน ไม่ใช่การเพิ่มหน้าที่ตามกฎหมายจากรายงาน Thai-PAN
ชุดคัดกรองใช้ได้เฉพาะกลุ่มสารที่วิธีนั้นรองรับ ผลไม่พบจึงไม่ได้แปลว่าปราศจากสารกำจัดศัตรูพืชทุกชนิด ชุดฟอร์มาลินและโฟโตมิเตอร์งานน้ำทั่วไปใช้แทนการตรวจยืนยันสารกำจัดศัตรูพืชหลายรายการไม่ได้ รายการบริการของกรมวิทยาศาสตร์การแพทย์แสดงการใช้ GC-MS/MS และ LC-MS/MS สำหรับงานนี้ ทีมเรียบเรียงเสนอให้ตกลงรายชื่อสารและวิธีเก็บตัวอย่างกับแล็บก่อนส่งตรวจ และไม่ใช้การล้างสินค้าเป็นหลักฐานแทนผลตรวจเพื่อรับรองรุ่นสินค้า
แหล่งอ้างอิง
- Thai-PAN: จากด่านเชียงของถึงแหลมฉบัง (29 พ.ค. 2569; ปรับปรุง 9 มิ.ย. 2569)
- อย.: ข่าวแนวทาง One Daan One Lab One Day และ Hold Test Release (21 พ.ค. 2567)
- กองอาหาร อย.: การบังคับใช้ประกาศ 460 อาหารที่มีสารพิษตกค้าง
- กองอาหาร อย.: กฎหมายสารตกค้างและคำชี้แจงประกาศ 460
- European Commission: MRL และฐานข้อมูลตามสารกับสินค้า
- กรมวิทยาศาสตร์การแพทย์: รายการตรวจสารกำจัดศัตรูพืชด้วย GC-MS/MS และ LC-MS/MS
ข่าวที่เกี่ยวข้อง
ดูข่าวทั้งหมด →
อย. คัดกรองผัก 42 ตัวอย่าง ไม่พบฟอร์มาลิน
อย. รายงานผลชุดทดสอบเบื้องต้น ณ 25 ส.ค. 2569 จากด่านนำเข้า 3 แห่งและตลาดค้าส่ง 2 แห่ง รวม 42 ตัวอย่าง ไม่พบฟอร์มาลินในตัวอย่างที่ตรวจ
อ่านข่าว →
อย. รับฟังร่าง GMP อาหารเพาะเลี้ยงเซลล์สัตว์
อย. เสนอ GMP เฉพาะอาหารจากการเพาะเลี้ยงเซลล์สัตว์ ครอบคลุมความปลอดเชื้อและการตรวจสารตกค้าง รับความเห็นถึง 30 พ.ย. 2569 ยังเป็นร่าง
อ่านข่าว →
อย. รับฟังข้อเสนอปรับเกณฑ์ความกระด้างน้ำโซดา
กองอาหารเปิดรับความเห็นหลักการปรับข้อกำหนดความกระด้างน้ำโซดาตามประกาศฉบับที่ 462 ถึง 9 พ.ย. 2569 ยังไม่มีเกณฑ์ใหม่ในข่าวประชาสัมพันธ์
อ่านข่าว →
